ΟΠΙΣΘΟΔΡΟΜΗΣΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ  ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗΣ ΚΡΙΣΗΣ

Η παράκαμψη του ΟΗΕ από τις ΗΠΑ, δεν προμηνύει  δυσοίωνες προβλέψεις μόνο  για τις διεθνείς εξελίξεις αλλά και για το μέλλον του Πλανήτη.

Η άρνηση της κλιματικής απειλής από την σημερινή ηγεσία των ΗΠΑ αναστέλλει όλη την, έστω και αργόσυρτη και παλινδρομούσα μέχρι τώρα, διεθνή προσπάθεια, συνολικής αντιμετώπισής της.

Η εκτεταμένη και ασύμμετρη επίδειξη πολεμικής ισχύος ΗΠΑ και Ισραήλ στην Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει αχρείαστη ανθρώπινη οδύνη (χιλιάδες θύματα και τραυματίες) και  καταστροφές υποδομών και περιουσιών με εμφανείς επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία. Η   τρομοκρατική επίδειξη πολεμικής ισχύος σε συνδυασμό με τον βομβαρδισμό πυρηνικών εγκαταστάσεων επιβαρύνει το περιβάλλον και θέτει σε ύψιστο κίνδυνο την ζωή των κατοίκων της ευρύτερης περιοχής.

Παρόμοιες επιπτώσεις και κινδύνους για το περιβάλλον, αν και διαφορετικής αιτιολογικής βάσης και στόχων,  έχει και ο πόλεμος της Ουκρανίας.

Σταθερή μας αρχή: Η ασφάλεια ζωής δεν είναι εθνικό προνόμιο αλλά πανανθρώπινο δικαίωμα που διασφαλίζεται με διακρατική συνεργασία, χωρίς αυτοκρατορικές απαιτήσεις και  βασικό πυλώνα την διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας στον πλανήτη.

ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΚΑΙ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Η χώρα εμπλέκεται σταδιακά στη σύρραξη της Μέσης Ανατολής, εναρμονιζόμενη με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ και  επικυρώνοντας τις παράλογες επιθετικές στοχεύσεις τους.

Η Χώρα, αφού έκλεισε απερίσκεπτα τις μονάδες παραγωγής ενέργειας με καύσιμο τον εγχώριο λιγνίτη, εναρμονίζεται με πολιτικές προώθησης του πανάκριβου αμερικάνικου αερίου  με  αδικαιολόγητα υψηλό  κόστος ενέργειας για τον καταναλωτή.

Η παραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ γεμίζει συστηματικά τις τσέπες των επενδυτών αξιοποιώντας την αεριτζίδικη μέθοδο προσδιορισμού της τιμής της ενέργειας με βάση μόνο τις τιμές του αερίου.

Η υπερπαραγωγή ενέργειας από ΑΠΕ τους θερινούς μήνες αντί να προσφέρεται στους καταναλωτές δωρεάν, πάει χαμένη. Ο νόμος του κέρδους στην αισχρότερη εκδοχή του.

Η λειψυδρία αντί να αποτελέσει αφορμή για ανασχεδιασμό του μοντέλου κατανάλωσης αξιοποιείται ως ευκαιρία για αύξηση των τιμών, μεταφορά νέων ποσοτήτων νερού από τα ποτάμια της Ευρυτανίας και ιδιωτικοποίηση του νερού.

Μετά από πολύχρονη αδράνεια και αδιαφορία για την αύξηση της ανακύκλωσης (Κυβέρνησης και πλειοψηφίας των Δήμων), επαναφέρεται η καύση των σκουπιδιών  ως η αναπόφευκτη λύση παραγνωρίζοντας τα πολλαπλά περιβαλλοντικά και υγειονομικά προβλήματα που θα  δημιουργήσει .

ΤΟΠΙΚΟ ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Οι αποσπασματικές παρεμβάσεις της Διεύθυνσης Δασών Ανατολικής Αττικής (πρόγραμμα Antinero και εργολαβικές αναδασώσεις) σε συνδυασμό με τις ιδιωτικές αναδασώσεις για το θεαθήναι (με δενδρύλια των 4-5 εκατοστών  και κυρίως πεύκα),  χωρίς παράλληλα έργα ορεινής υδρονομίας (αναβαθμούς συγκράτησης φερτών υλών και διήθησης της επιφανειακής απορροής στον υπόγειο ορίζοντα) και χωρίς κονδύλια για άρδευση (στα πρώτα κρίσιμα στάδια ανάπτυξης) δεν διασφαλίζουν την ανάταξη του δασικού οικοσυστήματος στο ορατό μέλλον.

Η, ομολογημένη και από το ίδιο, αδυναμία του Δασαρχείου, λόγω της προβαλλόμενης υποστελέχωσης, ελέγχου και επιβολής του σεβασμού των όρων χρήσης των δασικών εκτάσεων ενθαρρύνει τους επίδοξους παραβάτες (μηχανοκίνητες δραστηριότητες, λαθροθηρία, απόρριψη μπάζων, κλπ.) στην προκλητική συνέχιση των δραστηριοτήτων τους.

Η αντιπλημμυρική προστασία της περιοχής απουσιάζει από το πεδίο δράσης της Περιφέρειας, η οποία αναθέτει μελέτες διευθέτησης σε κλάδους χωρίς πλημμυρική διακινδύνευση και αδιαφορεί για  τους κλάδους βαθυρέματος και Αγ. Σίλα που διασχίζουν κατοικημένες περιοχές.

Ο ΣΠΑΠ αγνοώντας τον βασικό του καταστατικό σκοπό της ανάπλασης του Πεντελικού, αδιαφορεί για την σταδιακή καταστροφή του τοπίου των αναπλασμένων λατομείων (από ανθρωπογενείς και φυσικές δραστηριότητες), την πιο εμβληματική δράση στα πρώτα χρόνια της ίδρυσής του.

Η αποκατάσταση της οικολογικής ισορροπίας στο Πεντελικό απαιτεί συνολικό σχεδιασμό πρώτα απ’ όλα για  την ανάταξη του πληγωμένου τοπίου και στη συνέχεια την σταδιακή  επαναφορά της χλωρίδας και της Πανίδας, με προϋπόθεση την αποτελεσματική άσκηση εποπτείας του χώρου.

Το Πεντελικό αναδεικνύεται σε προορισμό ομάδων μειωμένης περιβαλλοντικής ευαισθησίας  (motocross, κάτοχοι jeep και paint ball), με την Δημοτική Αρχή Πεντέλης να εκφράζει την ικανοποίησή της γι’ αυτή την προτίμηση.

ΑΣΤΙΚΟ  ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Τα δένδρα στο αστικό περιβάλλον τελούν υπό διωγμό.  Η αρμόδια υπηρεσία παρερμηνεύοντας την πρόβλεψη του σχετικού νόμου για φυτεύσεις νέων πεζοδρομίων  εισηγείται αφειδώς την κοπή δένδρων σε πεζοδρόμια με πλάτος μικρότερο του 1,5 μέτρου. Το Δημοτικό Συμβούλιο εγκρίνει σωρηδόν άδειες κοπής δένδρων σε πεζοδρόμια με μόνο επιχείρημα ότι αποτελούν εμπόδια. Οι κολώνες, τα σήματα, τα σκαλιά και τα σταθμευμένα αυτοκίνητα είναι για το Δ.Σ. αόρατα.

Η διασφάλιση ζωτικού χώρου κίνησης των πεζών στις πόλεις μας απαιτεί συνολικό σχεδιασμό με βάση τις αρχές της Εθνική στρατηγικής για το περπάτημα. Σχεδιασμό που ξεκινά με συνολική κυκλοφορική μελέτη καθορισμού οδεύσεων πεζών κατά προτεραιότητα  (πεζόδρομοι, οδοί ήπιας κυκλοφορίας, διαπλάτυνση πεζοδρομίων κλπ.) και ολοκληρώνεται με τον καθορισμό κανόνων κίνησης καθώς και χώρων στάθμευσης των οχημάτων (μεταξύ αυτών και μέτρων χρήσης των ιδιωτικών χώρων στάθμευσης). Σε ένα τέτοιο πλαίσιο σχεδιασμού προτεραιότητα εξάλειψης έχουν όλα τα άλλα εμπόδια (κολώνες και κιβώτια ΔΕΔΔΗΕ, ΟΤΕ-ΤΕΛΕΚΟΜ, ΔΕΣΦΑ. οδοφωτισμός, οδοσήμανση, διαφημιστικές πινακίδες κλπ.) και τελευταία τα δέντρα.

Σε μια εποχή που η επιστημονική κοινότητα  προτείνει και η ΕΕ προωθεί προγράμματα αντιμετώπισης της αστικής θερμικής νησίδας με αύξηση του αστικού πρασίνου, η λύση για την προσπελασιμότητα των πεζοδρομίων δεν είναι η αλόγιστη αλλά η αιτιολογημένη κοπή και αντικατάσταση με τρία νέα.

Η Γενική Συνέλευση του Περιβαλλοντικού Συλλόγου Πεντέλης

Επιστολές προς την Δ/νση Δασών, το Δασαρχείο και την ΥΔΟΜ για τον δασικό χαρακτήρα εκτός σχεδίου ακινήτου στη Νέα Πεντέλη Αττικής, στο οποίο διαπιστώθηκε ανέγερση αυθαίρετων κατασκευών.

Με την πολύμηνη και πολύπλευρη κινητοποίησή τους, κάτοικοι της Νέας Πεντέλης περί την οδό Τενέδου (στην έξοδο του οικισμού προς Κηφισιά) κατάφεραν την διακοπή οικοδομικών εργασιών σε εκτός σχεδίου ακίνητο, στο οποίο διαπιστώθηκαν, κατόπιν αυτοψίας κλιμακίου της  Πολεοδομίας Αγ. Παρασκευής (ΥΔΟΜ), εργασίες ανέγερσης αυθαίρετων κατασκευών.

Το ακίνητο, σύμφωνα με τον αναρτημένο δασικό χάρτη, βρίσκεται σε   δασική και αναδασωτέα περιοχή, στην οποία ισχύουν ειδικοί όροι υπαγωγής στο ν. 4495/2017 περί αυθαιρέτων και όροι περιορισμού της μεταβίβασης.

Για την διαλεύκανση της υπόθεσης  ζητείται τόσο από τις δασικές υπηρεσίες ( Δ/νση Δασών και  Δασαρχείο)  όσο και από την αρμόδια Πολεοδομία  ενημέρωση για τους ελέγχους που ασκήθηκαν σχετικά με τον δασικό χαρακτήρα του ακινήτου.

Δείτε την επιστολή προς την Δ/νση Δασών εδώ και προς την ΥΔΟΜ εδώ.

Επιστολή προς την Αντιπεριφερειάρχη Βόρειου Τομέα  κα Βάρσου σχετικά με την υπό εκπόνηση μελέτη οριοθέτησης της Ρεματιάς Πεντέλης – Χαλανδρίου.

Σε συνέχεια σύσκεψης στο γραφείο της κας Αντιπεριφερειάρχη με συμμετοχή υπηρεσιακού  στελέχους, εκπροσώπου του Αναδόχου μελετητή και εκπροσώπων του Περιβαλλοντικού Συλλόγου Πεντέλης και του Συλλόγου  Ρεματιάς Πεντέλης – Χαλανδρίου και Περιβάλλοντος, το Δ.Σ. του Συλλόγου επισημαίνει:

1. Την εσφαλμένη απόφαση των υπηρεσιών της Περιφέρειας να απαλλάξουν, με αβάσιμα επιχειρήματα,  τον Ανάδοχο  από το αντικείμενο της οριοθέτησης, παρ’ όλο που αυτό περιλαμβάνεται στον τίτλο της μελέτης και ενδεχομένως στον προυπολογισμό. Με την απόφαση αυτή τα αρμόδια όργανα της Πολιτείας στερούνται της  δυνατότητας  κατεδάφισης των εντός της οριοθετούμενης ζώνης  αυθαίρετων κατασκευών (περιφράξεων, κτιρίων, κλπ.)
2. Την σοβαρή έλλειψη της μελέτης, στο αντικείμενο της οποίας δεν περιλαμβάνονται οι κλάδοι του Αγ. Σίλα και του Βαθυρέματος που διασχίζουν πυκνοκατοικημένες περιοχές και κατά τόπους θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ως πιο επικίνδυνα σε πλημμύρα από ό, τι ο κλάδος της Ρεματιάς.
3. Τον σκεπτικισμό του για την αναγκαιότητα κατασκευής των τεσσάρων σκυρόδετων φραγμάτων ανάσχεσης  σε τέσσερα σημεία (κλάδοι Βαθυρέματος, Αγ. Σίλα, τέρμα Περικλέους και Αγ. Ασωμάτων) που συνιστούν μια αποσπασματική επέμβαση αμφίβολης αποτελεσματικότητας. Αντί αυτών ο Σύλλογος προτείνει  την δοκιμασμένη μέθοδο της κατασκευής έργων ορεινής υδρονομίας, στα οποία περιλαμβάνεται και η κατασκευή πολυάριθμων επάλληλων λίθινων αναβαθμών μικρού ύψους. Οι προσαρμοσμένοι στο τοπικό ανάγλυφο αναβαθμοί συμβάλλουν στην διακράτηση της στερεοπαροχής και την διήθηση της επιφανειακής απορροής στον υπόγειο υδροφορέα. Για δε  την κατασκευής  τους  μπορεί να αξιοποιηθεί η διάσπαρτη στις πλαγιές του Πεντελικού  λατύπη (παραπροϊόν της μαρμαροεξόρυξης).

Δείτε ολόκληρη την επιστολή εδώ.

Αντιπροσωπεία του  Συλλόγου ​μας, αποτελούμενη από τους  Ζύγρα Νέστορα, Κούκουζα Πέτρο και Χαλιδιά Αθανασία συναντήθηκε με την Δήμαρχο Πεντέλης κα Κοσμοπούλου στις 27/6/2025. Εκ μέρους της Διοίκησης του Δήμου, εκτός από την κα Δήμαρχο συμμετείχαν οι αντιδήμαρχοι, κ. κ. Τσούκλερης, Φωτίου και Γιαννκοπούλου και ο εντεταλμένος Σύμβουλος κ. Τσουχνικάς.

Με την έναρξη της συζήτησης  ο κ. Ζύγρας δήλωσε ότι όραμα του Συλλόγου αποτελεί  η αποκατάσταση της οικολογικής ισορροπίας στο Πεντελικό και πριν από όλα η αποκατάσταση του σεληνιακού λατομικού πεδίου. Ένα πεδίο που προέρχεται από την αλόγιστη εξόρυξη σε εποχές μειωμένης περιβαλλοντικής ευαισθησίας,  η ύπαρξη του οποίου όμως αποτελεί αρνητικό τοπόσημο για το λεκανοπέδιο και δεν μπορεί πλέον να είναι ανεκτό.

​Κατά την συναντηση εξετάστηκαν τα εξής θέματα:

1. Πορεία μελετών του «master plan», αξιοποίηση διαχειριστικής μελέτης.
2. Μέτρα αποκατάστασης των επιπτώσεων της φωτιάς και των επιγενόμενων ενεργειών στην περιοχή και ειδικά στα ρέματα.
3. Πρόγραμμα ANTINERO.
4. Επικρατέστερο σενάριο του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου Δ. Πεντέλης και ΣΜΠΕ.
5. Πορεία εργασιών στο Θάλωσι.
6. Πλατεία Ν. Πεντέλης και τραπεζοκαθίσματα.
7. Παραχώρηση στέγης και ενίσχυση του Συλλόγου.

​Η συζήτηση διεξήχθη σε πολύ καλό κλίμα και, παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις που καταγράφηκαν κατά την διάρκειά της,  ο Περιβαλλοντικός Σύλλογος θα συνεχίσει να αναδεικνύει τα περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος ζητήματα της  περιοχής, με την προσδοκία να υιοθετηθούν από τον Δήμο οι προσφορότερες λύσεις.

Θέλουμε να πιστεύουμε ότι χρέος του Δήμου Πεντέλης είναι να ηγηθεί του εμβληματικού έργου της αποκατάστασης του λατομικού πεδίου και της οικολογικής ισορροπίας στο Πεντελικό​.

Δείτε ολόκληρη την ανακοίνωση εδώ.

Την ανακοίνωση μπορείτε να δείτε και στις ηλεκτρονικές σελίδες:

ΑΜΑΡΥΣΙΑ

ΕΝΥΠΟΓΡΑΦΑ

ΘΕΣΗ

Με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Ημέρας Περιβάλλοντος στις 5/6, ο Σύλλογος απέστειλε στις αρμόδιες  υπηρεσίες τις παρακάτω επιστολές για ​περιβαλλοντικά θέματα της περιοχής μας.

1. Στο Σώμα Ελλήνων Επιθεωρητών Περιβάλλοντος του ΥΠΕΝ για απόβλητα αμιάντου στη Νέα Πεντέλη Αττικής. Δείτε την επιστολή.

1. Στον Δήμο Πεντέλης για απόθεση μπάζων και απόβλητων αμιάντου στο λατομείο του Ράικου (αρ. πρωτ. 11964/2-6-25). Δείτε την επιστολή.

1. Στον Δήμο Βριλησσίων και το Δασαρχείο Πεντέλης για την διάνοιξη διαδρομής για δίτροχα στον λόφο Θεόκλητου Βριλησσίων. Δείτε την επιστολή.

1. Στην Περιφέρεια Αττικής για την Οριοθέτηση ρεμάτων Δήμου Πεντέλης (κλάδος βαθυρέματος και Αγ. Σίλα) και για την απελευθέρωση της κοίτης του κλάδου του Αγ. Σίλα από παράνομη και αμφίπλευρη περίφραξη (αρ. πρωτ. 665273/2-6-2025). Δείτε την επιστολή.

Στον παρόντα χώρο θα αναρτήσουμε τις απαντήσεις, όταν τις λάβουμε. Μέχρι τότε θα προτείναμε, όσοι ενδιαφέρεστε για κάποια από τα θέματα αυτά, να επικοινωνήσετε (στοιχεία επικοινωνίας υπάρχουν στις επιστολές) με τις υπηρεσίες και να ζητήσετε την επίσπευση της απάντησης.

Την Κυριακή 8/6, όπως και πέρυσι,  θα βρεθούμε στο Πεντελικό για να “γιορτάσουμε” την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος. Συνάντηση στην βρύση του Αγ. Σίλα (Τέρμα λεωφορείων Νέας Πεντέλης), στις 8.30.

Για τους αρχαίους Έλληνες στα βουνά, στα ποτάμια και στις θάλασσες βρίσκονταν οι κατοικίες των θεών. Το αφιλόξενο και ενίοτε επικίνδυνο για τον άνθρωπο φυσικό περιβάλλον σηματοδοτούσε τόπους μυστηρίων.

Η σταδιακή επικράτηση του ανθρώπου στις βατές πεδινές και λοφώδεις περιοχές εξώθησε την άγρια πανίδα στον αδιάβατο ορεινό όγκο, που για τον ίδιο λόγο διατηρεί για αιώνες  τώρα την ιδιαίτερη χλωρίδα του.

Οι επιδρομές φυλετικών ομάδων σε πολεμικές περιόδους και  οι καταπιεστικές απαιτήσεις των κεντρικών διοικήσεων σε καιρούς ειρήνης κατά τον Μεσαίωνα, εξώθησε αγροτικούς πληθυσμούς από τις ελκυστικές για τους επιδρομείς  και προσπελάσιμες για την  διοίκηση πεδινές σε δύσβατες και λιγότερο παραγωγικές ορεινές  περιοχές, όπου άνθισαν αξιόλογα οικιστικά σύνολα σε μια αρμονική σχέση με το περιβάλλον.

Την ίδια περίοδο τα βουνά καταγράφονται ως κρησφύγετα και ορμητήρια ριζοσπαστικών λαϊκών κινημάτων (απελευθερωτικός αγώνας, εθνική αντίσταση, εμφύλιος) αλλά  και λημέρια αντισυμβατικών και ενίοτε λαοφιλών προσωπικοτήτων (ληστών), συμβάντα που συντέλεσαν στην  εξιδανίκευση των βουνών, έκδηλη στην δημοτική μουσική και την ποίηση.

Στη χώρα μας, μετά την έντονη μεταπολεμική μετανάστευση, και αφού το αστικό μοντέλο διαβίωσης και το μοντέλο θαλάσσιου τουρισμού έφτασαν στα όριά τους, με την μείωση των χρονοαποστάσεων από τα αστικά κέντρα που προσφέρει το σύγχρονο οδικό δίκτυο, καταγράφεται  σταδιακή  επανακατοίκηση του ορεινού όγκου αλλά και παράλληλη εντατική τουριστική αξιοποίηση συγκεκριμένων προορισμών, που βρίσκονται στα όρια ανατροπής της οικολογικής ισορροπίας και ανταγωνίζονται σε δεινά τις παραλίες κατά την θερινή περίοδο.

Έτερη αλλά πολύ σημαντική απειλή για τους ορεινούς όγκους αποτελεί η επιδρομή των εταιρειών παραγωγής ενέργειας με την εγκατάσταση ανεμογεννητριών στις κορυφογραμμές και την κατασκευή μικρών υδροηλεκτρικών στα ρέματα των ορεινών περιοχών με δόλωμα την δήθεν μείωση του κόστους της ενέργειας. Πρόκειται για επεμβάσεις που αλλοιώνουν το τοπίο και την μορφολογία του εδάφους και καταστρέφουν την πανίδα  και την υδρόβια βλάστηση.

Τέλος, η μάστιγα των πυρκαγιών, που αφήνονται να κατατρώγουν τα δάση για μήνες, χωρίς καμιά αντίδραση από τον κρατικό μηχανισμό, συμπληρώνει τον καμβά των πολιορκητικών κριών που απειλούν με ολική καταστροφή των βουνών ως οικοτόπων, γεγονός που θα συντελέσει στην περαιτέρω υποβάθμιση του περιβάλλοντος και ένταση της κλιματικής κρίσης.

Αυτοί είναι οι λόγοι που από την μια δικαιολογούν τον καθορισμό της ημέρας των βουνών από τον ΟΗΕ και από την άλλη αναδεικνύουν την ανάγκη εναντίωσης στα συστηματικά σχέδια της απομάγευσης και καταστροφής των βουνών μας.